Orzeczenia i rozstrzygnięcia

Komisja Wenecka · 13 października 2026 r.

CDL-AD(2026)031 — Opinia o uprawnieniach Prezydenta w kontekście ślubowania sędziów TK

Przyjęta na 148. sesji (9–10.10.2026) na wniosek Komisji Monitoringowej ZPRE. Zalecenia: Prezydent powinien bez zwłoki odbierać ślubowanie bez prawa do kontroli procedury wyboru; przy odmowie lub zwłoce ślubowanie może zostać dopełnione bez fizycznej obecności Prezydenta, jeśli zachowane są jego istotne elementy.^1,2

TK · 12 maja 2026 r.

K 3/26 — Zasady i tryb wyboru sędziego TK; obowiązek odebrania ślubowania

Na wniosek grupy posłów: art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK, rozumiany jako nakładający na Prezydenta obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm, niezgodny z art. 126 w zw. z art. 2 Konstytucji; w pozostałym zakresie umorzono.^3,4,5Podstawa prawna: art. 4 ust. 1 ustawy z 30.11.2016 o statusie sędziów TK

nieogłoszone w Dzienniku Ustaw

Publikacja: Nieogłoszony w Dz.U. (OTK ZU A/2026 poz. 100)

Skład: Bogdan Święczkowski, Justyn Piskorski, Bartłomiej Sochański, Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak

Zdania odrębne: Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak

ETPC · 5 maja 2026 r.

17392/26 Dziurda and Others v. Poland — Dziurda i inni przeciwko Polsce – środek tymczasowy

Skarga czworga sędziów TK wybranych 13.03.2026 (wniesiona 30.04.2026). 5.05.2026 – środek tymczasowy z reguły 39: organy mają nie utrudniać skarżącym objęcia i wykonywania obowiązków. Sprawę zakomunikowano 7.07.2026; brak wyroku (stan na 3.11.2026).⁵Podstawa prawna: reguła 39 Regulaminu ETPC; art. 6 EKPC

TK · 27 kwietnia 2026 r.

Kpt 1/26 — Spór kompetencyjny Prezydent – Sejm o ślubowanie sędziów TK (w toku)

Wniosek Prezydenta o rozstrzygnięcie, czy kompetencja do odebrania ślubowania należy wyłącznie do Prezydenta i czy czynności z 9.04.2026 w Sejmie wywołały skutki prawne. Data = data wpływu; wg IPO sprawa w toku (stan na 3.11.2026).^6,7Podstawa prawna: art. 189 Konstytucji

TSUE · 18 grudnia 2025 r.

C-448/23 — Komisja/Polska (kontrola ultra vires – pierwszeństwo prawa Unii)

TSUE w pełni uwzględnił skargę: wyroki TK z 14.07.2021 (P 7/20) i 7.10.2021 (K 3/21) naruszają zasadę skutecznej ochrony sądowej oraz zasady autonomii, pierwszeństwa, skuteczności i jednolitego stosowania prawa UE; z powodu nieprawidłowości powołania trzech sędziów (XII 2015) i Prezes (XII 2016) TK nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.^8,9Podstawa prawna: art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE; art. 258 TFUE

ETPC · 13 listopada 2025 r.

6030/21 A.R. v. Poland — A.R. przeciwko Polsce

Jednogłośnie – naruszenie art. 8 EKPC; ograniczenie wprowadzone wyrokiem K 1/20 nie pochodziło od organu spełniającego wymogi praworządności, a opóźniona publikacja wywołała niepewność co do prawa.¹⁰Podstawa prawna: art. 8 EKPC

TK · 29 lipca 2025 r.

Kp 3/24 — Ustawa o TK i przepisy wprowadzające z 13.09.2024 (kontrola prewencyjna)

Na wniosek Prezydenta (połączone Kp 3/24 i Kp 4/24): część przepisów obu ustaw (m.in. o unieważnieniu orzeczeń z udziałem „osób nieuprawnionych”, ślubowaniu wobec notariusza, terminie na odebranie ślubowania) niezgodna z Konstytucją i nierozerwalnie związana z całymi ustawami; wg komunikatu TK skutkuje to obowiązkiem odmowy podpisu.^11,12,13Podstawa prawna: art. 122 ust. 3–4 Konstytucji

nieogłoszone w Dzienniku Ustaw

Publikacja: Nieogłoszony w Dz.U./M.P. (OTK ZU A/2025 poz. 82); ustawy z 13.09.2024 nie zostały ogłoszone

Skład: Bogdan Święczkowski, Bartłomiej Sochański, Krystyna Pawłowicz, Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Jakub Stelina, Wojciech Sych, Michał Warciński, Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak, Andrzej Zielonacki

Zdania odrębne: Jakub Stelina, Wojciech Sych, Andrzej Zielonacki

TK · 15 lipca 2025 r.

K 8/23 — Kworum pełnego składu TK

Na wniosek Prezesa RM: art. 37 ust. 2 zd. 1 ustawy o organizacji TK (pełny skład – min. 11 sędziów) niezgodny z art. 188, 189 i 197 Konstytucji oraz zasadą rzetelności i sprawności działania instytucji.^14,15Podstawa prawna: art. 37 ust. 2 ustawy z 30.11.2016 o organizacji i trybie postępowania przed TK

nieogłoszone w Dzienniku Ustaw

Publikacja: Nieogłoszony w Dz.U.

Skład: Bartłomiej Sochański, Jarosław Wyrembak, Krystyna Pawłowicz, Justyn Piskorski, Rafał Wojciechowski

Zdania odrębne: Rafał Wojciechowski

Komisja Wenecka · 7 grudnia 2024 r.

CDL-AD(2024)035 — Opinia o projektach zmian Konstytucji i dwóch ustawach o TK

Trzej nieprawidłowo powołani sędziowie powinni ex lege wyłączyć się z orzekania; Komisja nie poparła całkowitej wymiany składu TK (12 z 15 sędziów wybrano prawidłowo); zmiany składu – przez obsadzanie wakatów.¹⁶

TK · 28 maja 2024 r.

U 5/24 — Uchwała Sejmu z 6.03.2024

Uchwała Sejmu z 6.03.2024 w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego niezgodna z art. 7 w zw. z art. 87 ust. 1, art. 10 w zw. z art. 173 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji. Jednogłośnie.¹⁷Podstawa prawna: uchwała Sejmu z 6.03.2024 (M.P. 2024 poz. 198)

nieogłoszone w Dzienniku Ustaw

Publikacja: Nieogłoszony w dzienniku urzędowym (OTK ZU A/2024 poz. 65)

Skład: Bogdan Święczkowski, Stanisław Piotrowicz, Bartłomiej Sochański

ETPC · 14 grudnia 2023 r.

40119/21 M.L. v. Poland — M.L. przeciwko Polsce

5:2 – naruszenie art. 8 EKPC; nieprawidłowości wyboru sędziów składu TK w sprawie K 1/20 podważyły jego legitymację jako „sądu ustanowionego ustawą”.⁹Podstawa prawna: art. 8 EKPC

TK · 11 grudnia 2023 r.

Kp 1/23 — Nowelizacja ustawy o SN z 13.01.2023 (kontrola prewencyjna)

Na wniosek Prezydenta: część przepisów niezgodna z art. 179 w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 178, 180 ust. 1, 183 ust. 1 i 184 Konstytucji i nierozerwalnie związana z całą ustawą.¹⁸Podstawa prawna: art. 122 ust. 3–4 Konstytucji

Publikacja: M.P. 2023 poz. 1468 (28.12.2023)

Skład: Julia Przyłębska, Zbigniew Jędrzejewski, Krystyna Pawłowicz, Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański, Bogdan Święczkowski, Michał Warciński, Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak

Zdania odrębne: Piotr Pszczółkowski, Krystyna Pawłowicz

TK · 24 listopada 2021 r.

K 6/21 — Art. 6 ust. 1 EKPC a Trybunał Konstytucyjny

Na wniosek Prokuratora Generalnego: art. 6 ust. 1 zd. 1 EKPC w zakresie, w jakim obejmuje TK pojęciem sądu oraz przyznaje ETPC kompetencję do oceny legalności wyboru sędziów TK – niezgodny z Konstytucją. Orzeczenie zapadło jednogłośnie.^19,20Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 EKPC; art. 173, 194 ust. 1 Konstytucji

Publikacja: Dz.U. 2021 poz. 2161 (26.11.2021). Zdanie odrębne do uzasadnienia: Z. Jędrzejewski

Skład: Julia Przyłębska, Zbigniew Jędrzejewski, Bartłomiej Sochański, Wojciech Sych, Michał Warciński

TK · 7 października 2021 r.

K 3/21 — Ocena zgodności z Konstytucją wybranych przepisów TUE

Na wniosek Prezesa RM: art. 1 i 4 ust. 3 TUE (w określonym zakresie), art. 19 ust. 1 akapit drugi oraz art. 2 TUE w wykładni przyznającej sądom kompetencje m.in. do kontroli powołań sędziów – niezgodne z Konstytucją.^21,22,8Podstawa prawna: art. 1, 2, 4 ust. 3, 19 ust. 1 TUE; art. 2, 8, 90 ust. 1 Konstytucji

Publikacja: Dz.U. 2021 poz. 1852 (12.10.2021). Zdania odrębne do uzasadnienia: Z. Jędrzejewski, M. Muszyński, A. Zielonacki

Skład: Julia Przyłębska, Zbigniew Jędrzejewski, Mariusz Muszyński, Krystyna Pawłowicz, Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański, Michał Warciński, Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak, Andrzej Zielonacki

Zdania odrębne: Piotr Pszczółkowski, Jarosław Wyrembak

TK · 14 lipca 2021 r.

P 7/20 — Środki tymczasowe TSUE dot. ustroju sądów

Art. 4 ust. 3 zd. 2 TUE w zw. z art. 279 TFUE, w zakresie w jakim TSUE nakłada ultra vires środki tymczasowe dotyczące ustroju polskich sądów, niezgodny z art. 2, 7, 8 ust. 1 i 90 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 Konstytucji. Pytanie prawne SN.^23,24Podstawa prawna: art. 4 ust. 3 TUE; art. 279 TFUE

Publikacja: Dz.U. 2021 poz. 1309 (16.07.2021)

Skład: Stanisław Piotrowicz, Zbigniew Jędrzejewski, Justyn Piskorski, Bartłomiej Sochański, Jakub Stelina

ETPC · 7 maja 2021 r.

4907/18 Xero Flor w Polsce sp. z o.o. v. Poland — Xero Flor przeciwko Polsce

Jednogłośnie: naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC (prawo do rzetelnego procesu oraz do sądu ustanowionego ustawą) z powodu udziału w składzie TK sędziego, którego wybór był obarczony poważnymi nieprawidłowościami.²⁵Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 EKPC

TK · 22 października 2020 r.

K 1/20 — Przesłanka embriopatologiczna przerwania ciąży

Art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu rodziny niezgodny z art. 38 w zw. z art. 30 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wniosek grupy posłów. ETPC (M.L., A.R.) uznał, że skład wydający wyrok nie spełniał wymogów „sądu ustanowionego ustawą”.^{26,27,28,9,10}Podstawa prawna: art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.01.1993 o planowaniu rodziny…

Publikacja: Dz.U. 2021 poz. 175 (27.01.2021); uzasadnienie M.P. 2021 poz. 114. Zdania odrębne do uzasadnienia: M. Muszyński, J. Wyrembak

Skład: Julia Przyłębska, Zbigniew Jędrzejewski, Leon Kieres, Mariusz Muszyński, Krystyna Pawłowicz, Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański, Jakub Stelina, Wojciech Sych, Michał Warciński, Jarosław Wyrembak

Zdania odrębne: Leon Kieres, Piotr Pszczółkowski

TK · 25 marca 2019 r.

K 12/18 — Ustawa o KRS

Art. 9a ustawy o KRS zgodny z art. 187 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Konstytucji; art. 44 ust. 1a niezgodny z art. 184 Konstytucji.²⁹Podstawa prawna: ustawa z 12.05.2011 o KRS

Publikacja: Dz.U. 2019 poz. 609

Skład: Julia Przyłębska, Grzegorz Jędrejek, Zbigniew Jędrzejewski, Justyn Piskorski, Andrzej Zielonacki

TK · 24 października 2017 r.

K 1/17 — Przepisy wprowadzające z 13.12.2016 (wniosek RPO)

Art. 18 pkt 2 i art. 21 ust. 2 przepisów wprowadzających zgodne z art. 194 ust. 1 Konstytucji w zakresie sędziów wybranych przez Sejm, którzy złożyli ślubowanie wobec Prezydenta; pozostałe badane przepisy zgodne; w części umorzono.^30,25Podstawa prawna: ustawa z 13.12.2016 – Przepisy wprowadzające (Dz.U. 2016 poz. 2074)

Publikacja: Dz.U. 2017 poz. 2001

Skład: Mariusz Muszyński, Henryk Cioch, Zbigniew Jędrzejewski, Leon Kieres, Andrzej Zielonacki

TK · 7 listopada 2016 r.

K 44/16 — Wybór kandydatów na Prezesa TK

Art. 16 ust. 1 ustawy z 22.07.2016 (słowo „trzech”) oraz art. 16 ust. 7 zd. 2 w określonym rozumieniu zgodne z Konstytucją; w pozostałym zakresie umorzono. Orzeczenie zapadło większością głosów.³¹Podstawa prawna: art. 16 ustawy z 22.07.2016 o TK

Publikacja: Dz.U. 2018 poz. 1079 (5.06.2018), z adnotacją

Skład: Andrzej Rzepliński, Leon Kieres, Stanisław Rymar, Piotr Tuleja, Marek Zubik

Komisja Wenecka · 14 października 2016 r.

CDL-AD(2016)026 — Opinia o ustawie o TK z 22.07.2016

Pewne ulepszenia (kworum 11, zwykła większość), ale liczne przepisy opóźniałyby i utrudniały pracę TK oraz podważały jego niezależność; krytyka nieopublikowania wyroku K 47/15 i art. 90 ustawy.^32,33

TK · 11 sierpnia 2016 r.

K 39/16 — Ustawa o TK z 22.07.2016

Niezgodne z Konstytucją m.in.: art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. g, art. 38 ust. 3–6 (kolejność spraw), art. 61 ust. 6, art. 68 ust. 5–7 (odraczanie), art. 80 ust. 4, art. 83 ust. 2 i 84–87, art. 89 oraz art. 90 (obowiązek przydzielenia spraw osobom wybranym w grudniu 2015).^34,35,25Podstawa prawna: ustawa z 22.07.2016 o TK (Dz.U. 2016 poz. 1157)

Publikacja: Nieopublikowany do 5.06.2018; Dz.U. 2018 poz. 1078 z adnotacją

Skład: Andrzej Rzepliński, Stanisław Biernat, Zbigniew Jędrzejewski, Leon Kieres, Julia Przyłębska, Piotr Pszczółkowski, Małgorzata Pyziak-Szafnicka, Stanisław Rymar, Piotr Tuleja, Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, Andrzej Wróbel, Marek Zubik

Zdania odrębne: Julia Przyłębska, Piotr Pszczółkowski, Zbigniew Jędrzejewski

Komisja Wenecka · 11 marca 2016 r.

CDL-AD(2016)001 — Opinia o nowelizacji ustawy o TK z 25.06.2015

Zmiany z 22.12.2015 w łącznym efekcie uczyniłyby TK nieefektywnym; rozwiązanie sporu o sędziów musi opierać się na poszanowaniu wyroków TK; odmowa publikacji wyroku z 9.03.2016 pogłębiłaby kryzys.^36,33

TK · 9 marca 2016 r.

K 47/15 — Nowelizacja ustawy o TK z 22.12.2015

Ustawa z 22.12.2015 niezgodna z art. 7, 112, 119 ust. 1 Konstytucji i zasadą poprawnej legislacji, a liczne jej przepisy – m.in. o pełnym składzie, większości 2/3 i kolejności rozpoznawania spraw – niezgodne z zasadą państwa prawnego i niezależności TK. Wg ETPC Prezes RM odmówił publikacji.^37,38,25Podstawa prawna: ustawa z 22.12.2015 (Dz.U. 2015 poz. 2217)

Publikacja: Nieopublikowany do 5.06.2018; Dz.U. 2018 poz. 1077 z adnotacją o wydaniu „z naruszeniem przepisów”

Skład: Andrzej Rzepliński, Stanisław Biernat, Mirosław Granat, Leon Kieres, Julia Przyłębska, Piotr Pszczółkowski, Małgorzata Pyziak-Szafnicka, Stanisław Rymar, Piotr Tuleja, Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, Andrzej Wróbel, Marek Zubik

Zdania odrębne: Julia Przyłębska, Piotr Pszczółkowski

TK · 9 grudnia 2015 r.

K 35/15 — Nowelizacja ustawy o TK z 19.11.2015

Niekonstytucyjne m.in.: art. 137a w zakresie sędziego, którego kadencja upłynęła 6.11.2015; 30-dniowy termin na ślubowanie; art. 21 ust. 1a; art. 2 nowelizacji (wygaszenie kadencji Prezesa i Wiceprezesa TK).³⁹Podstawa prawna: ustawa z 19.11.2015 o zmianie ustawy o TK (Dz.U. 2015 poz. 1928)

Publikacja: Dz.U. 2015 poz. 2147 (18.12.2015)

Skład: Andrzej Wróbel, Mirosław Granat, Małgorzata Pyziak-Szafnicka, Piotr Tuleja, Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz

TK · 3 grudnia 2015 r.

K 34/15 — Ustawa o TK z 25.06.2015 – wybór sędziów „na zapas”

Art. 137 ustawy o TK zgodny z Konstytucją co do trzech sędziów kończących kadencję 6.11.2015, niezgodny co do dwóch kończących 2 i 8.12.2015. Art. 21 ust. 1 rozumiany inaczej niż jako obowiązek niezwłocznego odebrania ślubowania przez Prezydenta – niezgodny z art. 194 ust. 1 Konstytucji.^40,41Podstawa prawna: art. 137, art. 21 ust. 1 ustawy z 25.06.2015 o TK (Dz.U. 2015 poz. 1064); art. 194 ust. 1 Konstytucji

Publikacja: Dz.U. 2015 poz. 2129 (16.12.2015)

Skład: Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, Leon Kieres, Stanisław Rymar, Andrzej Wróbel, Marek Zubik

TK · 28 maja 1986 r.

U 1/86 — Pierwsze orzeczenie TK – rozporządzenie o użytkowaniu wieczystym

Na wniosek Prezydium WRN we Wrocławiu TK stwierdził niezgodność § 30 ust. 1 pkt 1 i § 31 rozporządzenia RM z 16.09.1985 z Konstytucją PRL i ustawą o gospodarce gruntami.⁴²Podstawa prawna: art. 33a Konstytucji PRL

Skład: Kazimierz Działocha, Stanisław Pawela, Remigiusz Orzechowski