Julia Przyłębska

Status prawny — stanowiska instytucji

Przytaczamy rozstrzygnięcia i stanowiska tak, jak sformułowały je poszczególne organy. Nie rozstrzygamy, które jest wiążące.

Wybór i kadencja

• 9.12.2015 – 9.12.2024Wybór: Sejm VIII kadencji. Kandydaturę zgłosił: Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość. Wybrana uchwałą Sejmu z 2.12.2015 (M.P. 2015 poz. 1185) z kadencją od 9.12.2015. Kandydat zgłoszony przez posłów Klubu Parlamentarnego PiS (druk nr 56; przedstawiciel: Marek Ast), pozytywnie zaopiniowany przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka 1.12.2015 (druk nr 57). Ślubowanie przed Prezydentem 9.12.2015 (komunikat Biura TK).^7,8,9,10Podstawa prawna: art. 194 ust. 1 Konstytucji RP (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483); art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. 2015 poz. 1064 i 1928)

Funkcje w Trybunale

• 20.12.2016 – 21.12.2016p.o. Prezesa TK¹¹
• 21.12.2016 – 2024Prezes TK^12,7
• 20.12.2016 – 21.12.2016pełniąca obowiązki Prezesa TK (postanowienie Prezydenta RP nr 1131.24.2016 z 20.12.2016, M.P. 2016 poz. 1229)¹¹Podstawa prawna: art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz.U. 2016 poz. 2074)

Powiązania zawodowe i polityczne

• ?–1982Niezależne Zrzeszenie Studentów — działaczka w czasie studiów organizacje i stowarzyszenia⁹
• ?–1982Niezależne Zrzeszenie Studentów, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu — członkini (działalność w czasie studiów) organizacje i stowarzyszenia^9,13
• 1984–1988Sąd Wojewódzki w Poznaniu, okręg Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu, pion cywilny — aplikantka sędziowska, asesor sądowy sądy^9,13
• 1988–1991Sąd Rejonowy w Poznaniu, Wydział Cywilny Nieprocesowy — sędzia sądy⁹
• 1990–1997Wojewódzka Komisja Wyborcza w Poznaniu — członek i zastępca przewodniczącego administracja publiczna⁹
• 1990–1992Sąd Wojewódzki w Poznaniu, Rada Pracownicza w Okręgu Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu — przewodnicząca inne^9,13
• 1990–1997Wojewódzka Komisja Wyborcza w Poznaniu — członkini i zastępczyni przewodniczącego administracja publiczna^9,13
• 1991–1998Sąd Wojewódzki w Poznaniu, Wydział Ubezpieczeń Społecznych — sędzia delegowana, następnie sędzia sądy⁹
• 1998–2007Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ambasada RP w Kolonii i Berlinie — konsul, radca ambasady — 1998–2001 oraz 2003–2007 (w latach 2001–2003 sędzia SO w Poznaniu wg biogramu TK; druk nr 56 podaje łącznie 1998–2007) rząd i ministerstwa^9,13
• 2001–2003Sąd Okręgowy w Poznaniu, VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych — sędzia sądy¹³
• 2007–2015Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział Ubezpieczeń Społecznych / Pracy i Ubezpieczeń Społecznych — sędzia; zastępca przewodniczącej; od 1.07.2015 przewodnicząca wydziału sądy⁹
• 2007–2015Sąd Okręgowy w Poznaniu, VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych / Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych — sędzia sądy^14,9,13
• 2009–2015Sąd Okręgowy w Poznaniu, VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych — zastępczyni przewodniczącej wydziału sądy^9,13
• 2015–2015Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych — przewodnicząca wydziału sądy^9,13
• 2015–2024Trybunał Konstytucyjny — sędzia Trybunału Konstytucyjnego sądy^7,8
• 2015–2024Trybunał Konstytucyjny — sędzia TK sądy^8,7
• 2016–2016Trybunał Konstytucyjny — p.o. Prezesa Trybunału Konstytucyjnego sądy¹¹
• 2016–2016Trybunał Konstytucyjny — pełniąca obowiązki Prezesa TK sądy¹¹
• 2016–2024Trybunał Konstytucyjny — Prezes Trybunału Konstytucyjnego (powołanie sporne) sądy^12,7
• 2016–2024Trybunał Konstytucyjny — Prezes TK sądy^12,7,6

Inni sędziowie związani z tymi samymi instytucjami

Wspólna instytucja nie oznacza znajomości ani współpracy — pokazujemy wyłącznie udokumentowane funkcje. „W tym samym czasie” oznacza nakładające się lata.

• Ministerstwo Spraw ZagranicznychMirosław Wyrzykowski — członek, 1999–2001 w tym samym czasie¹⁵
• Sąd Okręgowy w PoznaniuWojciech Sych — sędzia sądu okręgowego, 2001–2018 w tym samym czasie^16,17
• Ministerstwo Spraw ZagranicznychMariusz Muszyński — stanowiska prawne; kierownik działu prawnego ambasady; Przedstawiciel MSZ ds. współpracy polsko-niemieckiej⁹
• Sąd Rejonowy w PoznaniuWojciech Sych — sędzia sądu rejonowego, 1995–?^16,17
• Sąd Wojewódzki w PoznaniuAndrzej Zielonacki — aplikant sądowy, 1981–1983¹⁸

Kariera przed i po TK

• 1988–1998Sędzia Sądu Rejonowego, następnie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu (sprawy cywilne, ubezpieczenia społeczne).⁹
• 1998–2007Po zrzeczeniu się urzędu sędziego – w służbie dyplomatycznej (konsul, radca ambasady RP w Kolonii i Berlinie).⁹
• 2007–2015Sędzia Sądu Okręgowego w Poznaniu; od 1.07.2015 przewodnicząca Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.⁹
• 1982Ukończyła studia na Wydziale Prawa i Administracji UAM w Poznaniu; w czasie studiów działała w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów.^9,13
• 1984–1991Aplikacja sędziowska i asesura w okręgu Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu; od 1988 do 1991 sędzia Sądu Rejonowego w Poznaniu (Wydział Cywilny Nieprocesowy).^13,9
• 1991–1998Sędzia delegowana, następnie sędzia Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu (Wydział Ubezpieczeń Społecznych); 1990–1992 przewodnicząca Rady Pracowniczej w okręgu SW w Poznaniu; 1990–1997 członek i zastępca przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Wyborczej w Poznaniu.^13,9
• 1998–2001Po zrzeczeniu się stanowiska sędziego – konsul i dyplomata w Ambasadzie RP w Kolonii i Berlinie (wg biogramu TK).¹³
• 2001–2003Sędzia Sądu Okręgowego w Poznaniu (VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych), powołana postanowieniem Prezydenta na wniosek KRS (wg biogramu TK).¹³
• 2003–2007Ponownie w służbie dyplomatycznej w Ambasadzie RP w Berlinie (m.in. grupa negocjacyjna ws. odszkodowań za pracę przymusową, współpraca z Urzędem ds. Akt Stasi i IPN; 2005–2007 koordynacja rozmów ws. odszkodowań i statusu Polonii w Niemczech).^13,9
• 2007–2015Powrót na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Poznaniu (VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych) postanowieniem Prezydenta Lecha Kaczyńskiego; od 2009 zastępczyni przewodniczącego wydziału, od 1.07.2015 przewodnicząca Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.^13,9

Powiązania polityczne i publiczne

• Kandydatka zgłoszona do TK przez posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość (druk nr 56, Sejm VIII kadencji).⁹

Ważne wydarzenia i kontrowersje

• 9.03.2016Zgłosiła zdanie odrębne do wyroku K 47/15 (9.03.2016), wskazując m.in., że TK powinien był orzekać w pełnym składzie co najmniej 13 sędziów zgodnie z nowelizacją z 22.12.2015.¹⁹
• 20.12.201620.12.2016 jako p.o. Prezesa dopuściła do orzekania H. Ciocha, L. Morawskiego i M. Muszyńskiego (ETPC, Xero Flor § 59).²
• 24.11.2021Przewodnicząca składu K 6/21 (24.11.2021).²⁰
• 22.10.2020Przewodniczyła składowi TK, który 22.10.2020 orzekł (K 1/20) o niezgodności z Konstytucją przepisu dopuszczającego przerwanie ciąży z przyczyn embriopatologicznych.^21,22,23
• 24.11.2021Przewodniczyła składowi TK w sprawie K 6/21 (wyrok 24.11.2021 dot. art. 6 ust. 1 EKPC w zakresie obejmowania pojęciem „sąd” Trybunału Konstytucyjnego) – rozpoznanej na wniosek Prokuratora Generalnego po wyroku ETPC Xero Flor.^24,25

Udział w orzeczeniach z bazy

• 9.03.2016K 47/15 — Nowelizacja ustawy o TK z 22.12.2015 zdanie odrębne^26,19,2
• 11.08.2016K 39/16 — Ustawa o TK z 22.07.2016 zdanie odrębne^27,28,2
• 25.03.2019K 12/18 — Ustawa o KRS²⁹
• 22.10.2020K 1/20 — Przesłanka embriopatologiczna przerwania ciąży^{30,31,32,33,34}
• 7.10.2021K 3/21 — Ocena zgodności z Konstytucją wybranych przepisów TUE^35,36,4
• 24.11.2021K 6/21 — Art. 6 ust. 1 EKPC a Trybunał Konstytucyjny^20,37
• 11.12.2023Kp 1/23 — Nowelizacja ustawy o SN z 13.01.2023 (kontrola prewencyjna)³⁸

Na osi czasu

1. 2 grudnia 2015 r.

   Sejm VIII kadencji wybiera pięć osób na sędziów TK

   Sejm wybrał Henryka Ciocha, Lecha Morawskiego, Mariusza Muszyńskiego, Julię Przyłębską i Piotra Pszczółkowskiego. Wg ETPC Prezydent odebrał ślubowanie od czterech z nich w nocy z 2 na 3.12.2015, a od piątej osoby (J.P.) 9.12.2015.^{39,40,41,8,42,2}Podstawa prawna: art. 194 ust. 1 Konstytucji; art. 137a ustawy o TK (w brzmieniu z 19.11.2015)

   Osoby: Henryk Cioch, Lech Morawski, Mariusz Muszyński, Julia Przyłębska, Piotr Pszczółkowski

   wybór sędziówkryzys
2. 12 stycznia 2016 r.

   Prezes TK dopuszcza do orzekania dwie osoby wybrane 2.12.2015

   Wg ETPC prezes TK dopuścił do orzekania sędziów P.P. i J.P., wybranych 2.12.2015 w miejsce sędziów kończących kadencję 2 i 8.12.2015.²

   Osoby: Andrzej Rzepliński, Piotr Pszczółkowski, Julia Przyłębska

   prezeskryzys
3. 20 grudnia 2016 r.

   Przyłębska p.o. Prezesa TK; dopuszczenie osób wybranych 2.12.2015

   Wg ETPC 19.12.2016 zakończyła się kadencja prezesa Andrzeja Rzeplińskiego. 20.12.2016 Prezydent powierzył Julii Przyłębskiej pełnienie obowiązków Prezesa TK; tego samego dnia dopuściła ona do orzekania H.C., L.M. i M.M.^11,2Podstawa prawna: art. 18 i 21 ustawy z 13.12.2016 – Przepisy wprowadzające (Dz.U. 2016 poz. 2074)

   Osoby: Andrzej Rzepliński, Julia Przyłębska, Henryk Cioch, Lech Morawski, Mariusz Muszyński

   prezeskryzys
4. 21 grudnia 2016 r.

   Julia Przyłębska Prezesem TK

   Prezydent powołał Julię Przyłębską na Prezesa TK. Wg TSUE (C-448/23) Zgromadzenie Ogólne zwołano w dniu posiedzenia, 8 z 14 obecnych sędziów nie głosowało, a kandydatka uzyskała 5 głosów, w tym trzech sędziów, których powołanie kwestionowano.^12,4Podstawa prawna: art. 194 ust. 2 Konstytucji

   Osoby: Julia Przyłębska

   prezeskryzys
5. 25 marca 2019 r.

   Wyrok K 12/18 w sprawie KRS

   TK uznał art. 9a ustawy o KRS (wybór sędziów-członków KRS przez Sejm) za zgodny z Konstytucją, a art. 44 ust. 1a – za niezgodny z art. 184 Konstytucji.²⁹Podstawa prawna: art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji; ustawa o KRS

   Osoby: Julia Przyłębska, Justyn Piskorski, Grzegorz Jędrejek, Zbigniew Jędrzejewski, Andrzej Zielonacki

   orzeczenie
6. 22 października 2020 r.

   Wyrok K 1/20 (przesłanka embriopatologiczna)

   TK uznał art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu rodziny (dopuszczalność przerwania ciąży przy ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu płodu) za niezgodny z art. 38 w zw. z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wyrok ogłoszono w Dz.U. 27.01.2021.^30,31,32Podstawa prawna: art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z 7.01.1993 o planowaniu rodziny…

   Osoby: Julia Przyłębska, Justyn Piskorski, Leon Kieres, Piotr Pszczółkowski

   orzeczenie
7. 7 października 2021 r.

   Wyrok K 3/21 (relacja prawa UE i Konstytucji)

   Na wniosek Prezesa RM TK uznał wybrane przepisy TUE (art. 1, 2, 4 ust. 3, 19 ust. 1) w określonej wykładni za niezgodne z Konstytucją. Wyrok ogłoszono w Dz.U. 12.10.2021.^35,36Podstawa prawna: art. 2, 8, 90 ust. 1 Konstytucji; art. 1, 2, 4 ust. 3, 19 ust. 1 TUE

   Osoby: Julia Przyłębska, Bartłomiej Sochański

   orzeczeniemiędzynarodowe
8. 24 listopada 2021 r.

   Wyrok K 6/21 (art. 6 EKPC)

   Na wniosek Prokuratora Generalnego TK orzekł, że art. 6 ust. 1 zd. 1 EKPC w zakresie, w jakim obejmuje TK pojęciem sądu i przyznaje ETPC kompetencję do oceny legalności wyboru sędziów TK, jest niezgodny z Konstytucją.^20,37Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 EKPC; art. 173, 194 ust. 1 Konstytucji

   Osoby: Julia Przyłębska, Wojciech Sych

   orzeczeniemiędzynarodowe
9. 21 grudnia 2022 r.

   Spór o koniec kadencji Prezes TK

   Wg uchwały Sejmu z 6.03.2024, skoro kadencja Prezesa TK trwa 6 lat (art. 10 ust. 2 ustawy o organizacji TK), kadencja Julii Przyłębskiej jako Prezesa wygasła z dniem 21.12.2022, a jej późniejsze decyzje proceduralne (np. wyznaczanie składów) mogą być podważane. Wg uchwały Sejmu z 13.03.2026 J. Przyłębska kierowała TK do 29.11.2024.^3,43Podstawa prawna: art. 10 ust. 2 ustawy z 30.11.2016 o organizacji i trybie postępowania przed TK (Dz.U. 2016 poz. 2072)

   Osoby: Julia Przyłębska

   prezeskryzys
10. 11 grudnia 2023 r.

    Wyrok Kp 1/23 (nowelizacja ustawy o SN)

    Na wniosek Prezydenta (kontrola prewencyjna) TK uznał przepisy ustawy z 13.01.2023 o zmianie ustawy o SN za niezgodne z Konstytucją i nierozerwalnie związane z całą ustawą. Sentencję ogłoszono w M.P. 28.12.2023.³⁸Podstawa prawna: art. 122 ust. 3 i 4 Konstytucji

    Osoby: Julia Przyłębska, Bartłomiej Sochański

    orzeczenie
11. 6 marca 2024 r.

    Uchwała Sejmu w sprawie skutków kryzysu konstytucyjnego

    Sejm X kadencji (240 za, 197 przeciw) stwierdził, że uchwały o wyborze m.in. M. Muszyńskiego, H. Ciocha, L. Morawskiego, J. Piskorskiego i J. Wyrembaka podjęto z rażącym naruszeniem prawa, że nie są oni sędziami TK, a funkcję Prezesa sprawuje osoba nieuprawniona; zaapelował do sędziów TK o rezygnację.^3,44Podstawa prawna: uchwała Sejmu z 6.03.2024 (M.P. 2024 poz. 198)

    Osoby: Mariusz Muszyński, Justyn Piskorski, Jarosław Wyrembak, Julia Przyłębska

    kryzyswybór sędziów
12. 9 grudnia 2024 r.

    Bogdan Święczkowski Prezesem TK

    Prezydent Andrzej Duda postanowieniem z 9.12.2024 powołał Bogdana Święczkowskiego na Prezesa TK spośród dwóch kandydatów Zgromadzenia Ogólnego. Wg TK kadencja upływa 9.12.2030. Wg uchwały Sejmu z 13.03.2026 powołanie jest obarczone tymi samymi wadami co wybór J. Przyłębskiej (kierowała TK do 29.11.2024 – wg Sejmu jako osoba nieuprawniona).^{45,46,47,48,43}Podstawa prawna: art. 194 ust. 2 Konstytucji

    Osoby: Bogdan Święczkowski, Julia Przyłębska

    prezes
13. 18 grudnia 2025 r.

    TSUE: wyrok w sprawie C-448/23 Komisja/Polska

    TSUE w pełni uwzględnił skargę Komisji: wyroki TK z 14.07.2021 (P 7/20) i 7.10.2021 (K 3/21) naruszyły zasadę skutecznej ochrony sądowej oraz pierwszeństwo i wiążący skutek prawa UE; powołanie trzech sędziów w grudniu 2015 r. i Prezes w grudniu 2016 r. sprawia, że TK nie spełnia wymogów niezawisłego sądu ustanowionego ustawą.⁴Podstawa prawna: art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE; art. 258 TFUE

    Osoby: Julia Przyłębska

    międzynarodoweorzeczenie